புவனேஸ்வர்:
இந்தியாவின் ‘கோவில் நகரம்’ (Temple City of India) என்று அழைக்கப்படுவது ஒடிசா மாநிலத்தின் தலைநகரான புவனேஸ்வர் ஆகும். பண்டைய காலத்தில் ஆயிரக்கணக்கான கோவில்கள் அமைந்திருந்த இந்த நகரம், கலிங்கக் கட்டிடக்கலையின் சிறப்பை உலகுக்கு எடுத்துக்காட்டும் முக்கிய ஆன்மிக மற்றும் பாரம்பரிய மையமாக திகழ்கிறது.
வரலாற்று குறிப்புகளின்படி, ஒரு காலத்தில் புவனேஸ்வரில் 7,000-க்கும் மேற்பட்ட கோவில்கள் இருந்ததாக கூறப்படுகிறது. தற்போது நூற்றுக்கணக்கான வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க கோவில்கள் மட்டுமே எஞ்சியிருந்தாலும், அவை இந்தியாவின் முக்கிய பாரம்பரியச் சின்னங்களாக விளங்குகின்றன. இதன் காரணமாகவே இந்த நகரம் "Temple City of India" என்ற பெருமையைப் பெற்றுள்ளது.
புவனேஸ்வரின் முக்கிய அடையாளமாக விளங்குவது லிங்கராஜர் கோவில். 11-ஆம் நூற்றாண்டில் கட்டப்பட்ட இந்த கோவில், கலிங்க பாணி கட்டிடக்கலையின் தலைசிறந்த படைப்பாக கருதப்படுகிறது. இதற்கு அடுத்ததாக முக்தேஸ்வர் கோவில், ராஜராணி கோவில், பிரம்மேஸ்வர் கோவில் உள்ளிட்ட பல்வேறு கோவில்கள் தங்களது நுணுக்கமான சிற்ப வேலைப்பாடுகளால் சுற்றுலாப் பயணிகளை ஈர்த்து வருகின்றன.
புவனேஸ்வர், இந்து மரபு மட்டுமின்றி பௌத்தம் மற்றும் சமணம் ஆகிய மதங்களின் பாரம்பரியத்தையும் தன்னகத்தே கொண்டுள்ளது. உதயகிரி, கந்தகிரி குகைகள் மற்றும் பல தொல்லியல் சின்னங்கள் இந்த நகரத்தின் பண்டைய வரலாற்றை வெளிப்படுத்துகின்றன. இதனால் ஆன்மிகம், வரலாறு மற்றும் கலாச்சாரத்தின் சங்கமமாக புவனேஸ்வர் விளங்குகிறது.
இன்று புவனேஸ்வர் ஒரு நவீன ஸ்மார்ட் நகரமாக வளர்ந்திருந்தாலும், அதன் பாரம்பரிய கோவில்கள் மற்றும் வரலாற்றுச் சின்னங்கள் உலகம் முழுவதும் இருந்து வரும் சுற்றுலாப் பயணிகளை ஈர்த்து வருகின்றன. இந்தியாவின் முக்கிய ஆன்மிக மற்றும் பாரம்பரிய சுற்றுலா மையங்களில் ஒன்றாகவும் இந்த நகரம் தொடர்ந்து திகழ்கிறது.